Wydawca treści
O projekcie adaptacji nizinnej
Projekt adaptacji do zmian klimatu na terenach nizinnych
Nazwa projektu: Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – mała retencja oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach nizinnych
Zrealizowany w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 działanie 2.1 Adaptacja do zmian klimatu z zabezpieczeniem i zwiększeniem odporności na klęski żywiołowe, w szczególności katastrofy naturalne odraz monitoring środowiska
Okres realizacji: 2016-2023 r.
Beneficjent: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe
przy wsparciu Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych jako jednostki realizującej projekt (JRP)
Cel projektu: wzmocnienie odporności na zagrożenia związane ze zmianami klimatu w nizinnych ekosystemach leśnych.
Cele uzupełniające:
• odbudowa cennych ekosystemów naturalnych, a tym samym pozytywny wpływ na ochronę różnorodności biologicznej;
• ocena skutków przyrodniczych wykonywanych zadań realizowana poprzez prowadzenie monitoringu porealizacyjnego wybranych zadań adaptacyjnych.
Podejmowane działania były ukierunkowane na zapobieganie powstawaniu lub minimalizację negatywnych skutków zjawisk naturalnych takich jak: niszczące działanie wód wezbraniowych, powodzie i podtopienia, susza i pożary.
W ramach projektu realizowane zostały inwestycje związane z:
• budową, przebudową, odbudową i poprawą funkcjonowania zbiorników małej retencji, wraz z niezbędną infrastrukturą umożliwiającą czerpanie wody do celów przeciwpożarowych przez jednostki PSP;
• budową, przebudową, odbudową i poprawą funkcjonowania małych urządzeń piętrzących w celu spowolnienia odpływu wód powierzchniowych oraz ochrony gleb torfowych;
• adaptacją istniejących systemów melioracyjnych do pełnienia funkcji retencyjnych z zachowaniem drożności cieku dla ryb;
• przeciwdziałaniem nadmiernej erozji wodnej – np. poprzez zabezpieczanie brzegów i stoków;
• przebudową i rozbiórką obiektów hydrotechnicznych niedostosowanych do wód wezbraniowych (mostów, przepustów, brodów).
O oddziaływaniu obiektów retencyjnych decyduje nie ich wielkość, ale liczba urządzeń w zlewni, co przekłada się na ich efektywność na dużą skalę. Budowane były w większości małe obiekty/budowle o prostej konstrukcji z zastosowaniem materiałów naturalnych. Ponieważ obiekty te spełniają głównie funkcje ekologiczne – z założenia są przyjazne dla środowiska. Wszystkie projektowane budowle zostały dostosowane do lokalnych warunków przyrodniczo-krajobrazowych, w tym w taki sposób, aby umożliwić swobodne przemieszczanie się organizmów wodnych.
Efekty
Za najistotniejszy, mierzalny efekt projektu uznano przede wszystkim retencjonowanie wody. Nie mniej ważny jest również wpływ małej retencji na ochronę przyrody: zbiorniki powstałe w ramach projektu nie tylko przyczyniają się do poprawy bilansu wodnego i uwilgotnienia siedlisk leśnych, lecz także stały się ważną ostoją wodnej fauny i flory, służą jako wodopoje dla leśnych zwierząt i pełnią funkcje biofiltrów.
Osiągnięte wskaźniki:
- objętość retencjonowanej wody: 2 544 674,61 mln m³
- pojemność obiektów małej retencji: 3 985 194,74 mln m³
- liczba obiektów piętrzących wodę lub spowalniających jej odpływ: 1 349 szt.
Wartość projektu
Całkowity koszt realizacji projektu: 246 495 660,08 zł
Kwota wydatków kwalifikowalnych: 191 222 163 zł
Kwota dofinansowania z funduszy europejskich: 162 538 838,55 zł
W ramach projektu MRN2 Nadleśnictwo Kielce zrealizowało zadanie polegające na przebudowie zbiornika wodnego w Leśnictwie Dobrzeszów w oddziale 67. Przebudowa zbiornika, którego głównym celem jest magazynowanie wody, zwiększyła możliwości retencjonowania wody na obszarze leśnym, co korzystnie wpływa na ekosystem oraz utrzymuje stały poziom wód gruntowych na terenach przyległych. Zbiornik posiada również rezerwę powodziową, stanowiąc ochronę przed lokalnymi wezbraniami i zmniejszając ryzyko podtopień.
Parametry zbiornika:
Powierzchnia całkowita zbiornika – 0,50 ha
Powierzchnia lustra wody – 0,40 ha
Pojemność maksymalna – 6 150 m³
Nachylenie skarp 1:2
Średnia głębokość – 1,70 m
Osiągnięte wskaźniki:
- objętość retencjonowanej wody: 4 084,00 m³
- pojemność obiektu małej retencji: 6 150,00 m³
„Kompleksowy projekt ochrony gatunków i siedlisk przyrodniczych na obszarach zarządzanych przez PGL Lasy Państwowe"
„Kompleksowy projekt ochrony gatunków i siedlisk przyrodniczych na obszarach zarządzanych przez PGL Lasy Państwowe"
Planowany okres realizacji: 2017-2023
Beneficjent: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe
Cel projektu: poprawa stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, występujących na obszarach Natura 2000, leżących na gruntach zarządzanych przez Lasy Państwowe.
Cele szczegółowe: polepszenie lub przywrócenie właściwych warunków siedliskowych, zabezpieczenie ostoi występowania i miejsc rozrodu populacji zagrożonych gatunków oraz redukcja zagrożeń, ograniczenie rozprzestrzeniania się obcych gatunków inwazyjnych.
Zakres projektu obejmuje wykonywanie działań – najlepszych praktyk w ochronie gatunków i siedlisk, zgodnie z zapisami planów zadań ochronnych, planów ochrony oraz planów urządzenia lasu sporządzonych dla obszarów Natura 2000.
Bezpośrednim efektem realizacji projektu będzie przeprowadzenie działań ochrony czynnej na ponad 90 obszarach Natura 2000, a przez to wsparcie ponad 30 typów siedlisk przyrodniczych i ponad 30 chronionych gatunków.
Wartość projektu
Całkowity koszt realizacji projektu wynosi 32 793 037,88 zł
Maksymalna kwota wydatków kwalifikowalnych wynosi 22 859 575,94 zł
Dofinansowanie projektu z UE: 21 909 333,39 PLN
OCHRONA PRZECIWPOŻAROWA
Nadleśnictwo Kielce bierze udział w projekcie współfinansowanym z funduszy Unii Europejskiej pod nazwą: "Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – zapobieganie, przeciwdziałanie oraz ograniczanie skutków zagrożeń związanych z pożarami lasów".
W ramach projektu Nadleśnictwo Kielce planuje zakup samochodu patrolowo – gaśniczego.
Beneficjentem projektu jest Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe.
Planowany okres realizacji: lata 2016-2019.
Głównym celem projektu jest zmniejszenie negatywnych skutków wywoływanych przez pożary w lasach oraz sprawne lokalizowanie źródła zagrożenia i minimalizowanie strat, a w dalszej perspektywie – zmniejszenie średniej powierzchni pożarów i rozszerzenie obserwacji obszarów leśnych, szczególnie w nadleśnictwach zakwalifikowanych do I kategorii zagrożenia pożarowego.
Dofinansowanie zostanie przeznaczone na:
-
rozwój i modernizację systemów wczesnego ostrzegania i prognozowania zagrożeń, w tym:
- budowę i modernizację dostrzegalni przeciwpożarowych (70 szt.)
- zakup nowoczesnego sprzętu umożliwiającego lokalizację i wykrywanie pożarów (114 szt.)
- doposażenie punktów alarmowo-dyspozycyjnych (PAD) (16 szt.)
- budowę stacji meteorologicznych (11 szt.)
-
wsparcie techniczne systemu ratowniczo-gaśniczego na wypadek wystąpienia pożarów lasów, w tym:
- zakup samochodów patrolowo-gaśniczych (67 szt.)
Wartość projektu
Planowany całkowity koszt realizacji projektu wynosi 43 096 737,50 zł
Maksymalna kwota wydatków kwalifikowanych wynosi 30 000 000,00 zł
Maksymalna kwota dofinansowania z funduszy europejskich wynosi 25 500 000,00 zł
Więcej informacji o projekcie można znaleźć na stronie: http://www.ckps.lasy.gov.pl/
Projekt realizowany dzięki dofinansowaniu WFOŚiGW w Kielcach
Nadleśnictwo Kielce zrealizowało w roku 2016 zadanie z środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki wodnej w Kielcach pod nazwą: Wydanie publikacji pt. „Las - dobre sąsiedztwo. Magazyn Leśnego Kompleksu Promocyjnego Puszcza Świętokrzyska". Zadanie zostało dofinansowane kwotą 64 000, zł brutto.
Projekty i fundusze
Projekty realizowane dzięki dofinansowaniu WFOŚiGW w Kielcach:
1. Utworzenie ścieżki rowerowej na terenie Leśnictwa Dyminy
Ścieżka rowerowa zaczyna się nieopodal Leśniczówki w Dyminach, a kończy na ul. Kusocińskiego, została wzbogacona w tablice informacyjne z przebiegiem i edukacyjne o tytułach: Hodowla lasu, Ochrona Lasu, Ochrona p. poż., Las i jego mieszkańcy, Martwe drewno, Leśne siedliska, Drzewa naszych lasów oraz stojaki na rowery.
2. Zakup pomocy dydaktycznych do Ośrodka Edukacji Przyrodniczo -Leśnej przy siedzibie Nadleśnictwa Kielce
Pomoce w postaci: 5 szt. zestawów interaktywnych, 5 szt. zestawów plansz edukacyjnych i 20 szt. tablic edukacyjnych do wykorzystania w Ośrodku edukacji przyrodniczo-leśnej.
3. Wydanie folderu „Ośrodek Edukacji Leśnej Nadleśnictwa Kielce"
Format publikacji: A5, objętość 16 stron, nakład 2 tyś. szt. wzbogacone fotografami z Ośrodka oraz wiedzą o gatunkach roślin i zwierząt znajdujących się w salach wystawowych. Ponadto znajdą się w nim zagadnienia związane
z ochrona przyrody w Nadleśnictwie Kielce oraz informacje o działalności Leśnego Kompleksu Promocyjnego „Puszcza Świętokrzyska".
4. Wydanie informatora pt. „Nadleśnictwo Kielce"
Wydawnictwo o formacie A5 z informacjami o lasach będących w zarządzie nadleśnictwa, siedliskach, formach ochrony przyrody, dane kontaktowe do Ośrodka Edukacji Przyrodniczo-Leśnej przy siedzibie Nadleśnictwa Kielce, wzbogacone ilustracjami i mapami.
Mała retencja nizinna
Nadleśnictwo Kielce jest beneficjentem projektu :„Zwiększanie możliwości retencyjnych oraz przeciwdziałanie powodzi i suszy w ekosystemach leśnych na terenach nizinnych". W ramach projektu realizowane będzie przedsięwzięcie polegające na „Budowie obiektu małej retencji w Nadleśnictwie Kielce , Leśnictwie Bilcza oddz. 122c "
Parametry zbiornika:
Powierzchnia całkowita zbiornika 0,43ha.
Powierzchnia tafli wody 0,41 ha
Pojemność maksymalna 5600m3
Maksymalna długość 92,4m
Maksymalna szerokość 80,0m
Nachylenie skarp 1:2
Średnia głębokość 1,366m
Maksymalna głębokość 1,5
b) Przepustu wraz z zastawką o parametrach:
Średnica przepustu 600mm – rura wipro
Długość przepustu 5090mm
Światło zastawki 600mm
Wysokość piętrzenia 0,48 m.
Najnowsze aktualności
Ruszyła akcja bezpośrednia w ochronie przeciwpożarowej lasów
Ruszyła akcja bezpośrednia w ochronie przeciwpożarowej lasów
16 marca na terenie nadleśnictw RDLP w Radomiu rozpoczęła się akcja bezpośrednia w ochronie przeciwpożarowej lasów. Realizowana jest również kampania społeczna „Stop pożarom traw”, której partnerem są Lasy Państwowe. System ochrony przeciwpożarowej lasów jest w pełnej gotowości.
Pomimo tegorocznej śnieżnej zimy zaranie wiosny to nadal trudny czas w ochronie przeciwpożarowej lasów. Wystarczyło kilka cieplejszych i słonecznych dni z wiatrem, by trawy i pokrywa runa w lesie i na terenach przyległych, zrobiły się jeszcze bardziej suche, a w konsekwencji by zagrożenie pożarami wzrosło. W tym roku na terenie nadleśnictw RDLP ugaszono już 5 pożarów lasu.
Ogromnym zagrożeniem o tej porze roku są przede wszystkim pożary traw. Przedwiośnie to czas, gdy nie ma jeszcze roślinności zielnej, są natomiast suche trawy i inne rośliny. To stwarza dogodne warunki dla rozprzestrzeniającego się ognia. Nielegalne wypalanie traw przez niektórych właścicieli łąk i nieużytków może doprowadzić do bardzo poważnego pożaru, który swoim zasięgiem obejmie także pobliski las. Dlatego leśnicy i współpracujący z nimi strażacy są w pełnej gotowości i nieustannie apelują o przestrzeganie przepisów, rozsądek i ostrożne obchodzenie się z ogniem.
W ubiegłym roku na terenie 23 nadleśnictw RDLP w Radomiu miało miejsce 159 pożarów o łącznej powierzchni 33,38 ha. W leśnych statystykach odnotowano także 10 pożarów lasów niepaństwowych, zagrażających lasom państwowym, o łącznej powierzchni 4,70 ha.
W poszczególnych miesiącach liczba pożarów kształtowała się następująco: marzec – 19 pożarów, kwiecień – 30 pożarów, maj – 18 pożarów, czerwiec – 10 pożarów, lipiec – 25 pożarów, sierpień – 50 pożarów, wrzesień – 7 pożarów. Akcja działań bezpośrednich w ochronie przeciwpożarowej w 2025 roku zakończyła się 15 października.
Najwięcej pożarów odnotowano w nadleśnictwach: Barycz (20), Stąporków (18), Dobieszyn (16) i Skarżysko (15).
Dzięki sprawnemu systemowi ochrony przeciwpożarowej lasów i znacznemu zaangażowaniu sił i środków średnia wielkość powierzchni pożaru wyniosła 0,21 ha.
Każdy pożar to jednak strata, nie tylko finansowa, ale też ogromna szkoda dla środowiska naturalnego – giną zwierzęta i inne organizmy, niszczone jest ich miejsce bytowania. Pożar to także zagrożenie dla ludzi przebywających w lesie oraz ogromny wysiłek służb biorących udział w akcji gaśniczej.
Kolejne lata pokazują, że wśród przyczyn pożarów niestety nadal przeważają podpalenia – to 65% zdarzeń, pozostałe mają przyczyny nieznane (21%), użycie ognia i wypalanie roślin oraz zaniedbanie (5%), rekreacja (3%), papierosy (2%), urządzenia związane z energią elektryczną i funkcjonowaniem linii kolejowych (2%), powtórny zapłon (2%).
W ochronie przeciwpożarowej niezwykle istotna jest współpraca z jednostkami państwowej i ochotniczej straży pożarnej oraz z policją. Straż leśna również wśród swoich zadań realizuje zwalczanie szkodnictwa związanego z nieprzestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych. Używanie otwartego ognia na terenie lasu, jak również w odległości do 100 m od niego, poza miejscami wyznaczonymi jest zabronione. Straż leśna zwraca też uwagę na działania mogące mieć wpływ na rozprzestrzenianie pożarów tj. utrudnianie prowadzenia działań ratowniczych lub ewakuacji (np. przez tarasowanie pojazdami dróg przeciwpożarowych).
W tym roku ochrona przeciwpożarowa lasów będzie kosztowała nadleśnictwa RDLP w Radomiu 9 mln zł. System ochrony przeciwpożarowej obejmuje utrzymanie 49 dostrzegalni przeciwpożarowych z obserwatorami lub kamerami, 22 punkty alarmowo-dyspozycyjne (służą do lokalizowania pożarów i koordynowania akcji gaśniczej), 8 automatycznych stacji meteorologicznych (są wyposażone w aparaturę do badania wilgotności ściółki, powietrza i określania stopnia pożarowego w lasach), samoloty do gaszenia pożarów (będące w stałej gotowości w bazie lotniczej w Piastowie k. Radomia i Masłowie k. Kielc), samochody patrolowo-gaśnicze (22), punkty czerpania wody – zbiorniki wodne i hydranty (735), utrzymanie dróg przeciwpożarowych, tablice informacyjne i ostrzegawcze, pasy przeciwpożarowe chroniące tereny leśne przed pożarami i koszty dogaszania pożarów. Istotnym elementem systemu ochrony ppoż. jest łączność.
Ogromne znaczenie w ochronie przeciwpożarowej lasów, niejednokrotnie decydujące o ugaszeniu pożaru mają samoloty gaśnicze, które biorą udział nie tylko w gaszeniu pożarów lasów, ale też często nieużytków zagrażających terenom leśnym.
System ochrony przeciwpożarowej Lasów Państwowych stale jest udoskonalany. W 2026 r. kontynuowane będą prace związane z realizacją „Koncepcji modernizacji sieci obserwacji naziemnej do celów ppoż. w RDLP Radom” oraz projektem „Rozwój łączności w Lasach Państwowych – modernizacja sieci radiokomunikacji ruchomej lądowej”. Realizowany będzie też projekt ze środków unijnych „Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – zapobieganie, przeciwdziałanie oraz ograniczanie skutków zagrożeń związanych z pożarami lasów”, w ramach którego zakupionych zostanie 7 nowych samochodów patrolowo-gaśniczych. Wobec zagrożeń związanych ze skutkami zmian klimatu ochrona przeciwpożarowa lasów to jeden z priorytetów działalności leśników.
Leśnicy współpracują w ochronie przeciwpożarowej lasów i zapobieganiu pożarom traw i nieużytków ze strażą pożarną i innymi służbami. Wspierają turnieje wiedzy dotyczącej ochrony przeciwpożarowej. Lasy Państwowe są partnerem kampanii społecznej „Stop pożarom traw” https://www.gov.pl/web/kwpsp-warszawa/stop-pozarom-traw.
