Wydawca treści Wydawca treści

Lasy regionu

Lasy Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu zajmują 324,5 tys. ha i są bardzo zróżnicowane, podobnie jak lesistość tego terenu. Wiele z nich przetrwało dawne osadnictwo i nadal tworzy zwarte leśne obszary. Puszcza Świętokrzyska i Kozienicka należą do najcenniejszych obszarów przyrodniczych w kraju. Inne wyróżniające się kompleksy leśne to Puszcza Stromiecka, Lasy Iłżeckie oraz lasy Niecki Włoszczowskiej. Pozostałe lasy: okolic Chmielnika, Staszowa, Pińczowa, Jędrzejowa i Grójca są bardziej rozdrobnione, ale także cenne i mające swoją specyfikę.

Średnia lesistość Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu przekracza 26%. Jest bardzo zróżnicowana i waha się od 60% (Puszcza Świętokrzyska) do mniejszej niż 5% (teren Opatowa, Doliny Nidy).
Lasy rosną tu na obszarze ok. 470 tys. ha (powierzchnia leśna stanowiąca lasy państwowe wynosi 324,5 tys. ha). Puszcza Kozienicka i Świętokrzyska należą do niezwykle cennych obszarów przyrodniczych w kraju.

Na północnym-wschodzie na lewo do Wisły rozciąga się Puszcza Kozienicka, będąca niegdyś częścią Puszczy Radomskiej. W centralnej części położona jest Puszcza Świętokrzyska – największy na tym obszarze kompleks lasów sąsiadujący ze Świętokrzyskim Parkiem Narodowym.

Pozostałe lasy – zróżnicowane i także cenne przyrodniczo grupują się w kompleksach leśnych będących częścią Puszczy Stromieckiej, Lasów Iłżeckich oraz położonych na terenie Niecki Włoszczowskiej. Bardziej rozdrobnione są pozostałe lasy: okolic Chmielnika, Staszowa, Pińczowa, Jędrzejowa i Grójca. Są to tereny o silnie rozwiniętym rolnictwie i żyznych glebach, stąd lasy przetrwały w mniejszych kompleksach. Są także cenne: spotkamy tu roślinność kserotermiczną, żyzne lasy bukowe, wąwozy lessowe. Szczególnie cenne w regionie są lasy położone w dolinach rzek Wisły, Pilicy, Czarnej, Krasnej, Nidy, Białej Nidy i ich dopływów.

Wg regionalizacji przyrodniczo-leśnej Polski tereny RDLP w Radomiu leżą w VI Krainie Małopolskiej (94%) oraz IV Krainie Mazowiecko-Podlaskiej (6%).

Kraina Małopolska zajmuje obejmuje swym zasięgiem rozległy i zróżnicowany teren – od Gór Świętokrzyskich poprzez wyżyny, równiny aż do dolin rzek i innych zagłębień terenu, w których utworzyły się torfowiska. Lasy RDLP w Radomiu położone są w czternastu mezoregionach tej krainy: Puszczy Świętokrzyskiej (23% lasów regionu), Równiny Radomsko-Kozienickiej (18%), Gór Świętokrzyskich (15%), Przedgórza Iłżeckiego (11%), Chmielnicko-Staszowskim (10%), Niecki Włoszczowskiej (5%), Piotrkowsko-Opoczyńskiego (4%), Płaskowyżu Jędrzejowskiego (3%), Wyżyny Miechowskiej (2%), Ponidzia (1%), Opatowskim (1%), Wyżyny Zachodniolubelskiej (0,5%), Doliny Nidy, Niziny Nadwiślańskiej (po 0,1%). Można tu spotkać główne gatunki lasotwórcze: sosnę, jodłę, świerk, buk i dąb. W wielu miejscach, szczególnie w borach występujących na siedliskach uboższych dominuje sosna. Tam, gdzie puszcze przetrwały okres dawnego osadnictwa lub gdzie nie uprawiano roli ze względu na górzysty lub bagienny teren mamy do czynienia z naturalnymi drzewostanami o dużym zróżnicowaniu gatunkowym bogatymi w jodłę, buki, klony, wiązy, jesiony i modrzewie. W rejonach wyżyn i gór wraz ze wzrostem wysokości klimat jest chłodniejszy i bardziej wilgotny. Ze względu na wielkość lasów na szczególną uwagę zasługuje Puszcza Świętokrzyska – drugi obszar pod względem największej lesistości w krainie. Warto zaznaczyć, że w mezoregionach Puszczy Świętokrzyskiej oraz Łysogórskim udział jodły przekracza 20%.

Z kolei krajobraz śródleśnych wydm porośniętych sosnowym lasem oraz torfowisk w zagłębieniach terenu pomiędzy nimi (ługów) typowy jest dla Puszczy Kozienickiej. Także w wielu innych miejscach znajdziemy wspaniałe i zróżnicowane lasy.

Kraina Mazowiecko-Podlaska jest najmniej lesistą krainą, co miało przyczyny we wczesnym osadnictwie na tych ziemiach oraz intensywnego wylesiania w dawnych czasach pod uprawy rolne. Kraina zdominowana jest przez równinny krajobraz staroglacjalny: gliny i piaski zwałowe urozmaicone wydmami, torfowiskami i dolinami rzek. Lesistość krainy jest mała i wynosi 22%. Lasy rozmieszczone są nierównomiernie; większe powierzchnie zajmują w środkowej części krainy – w dolinach rzecznych i ich sąsiedztwie. Ważniejszymi rzekami są Wisła i Pilica oraz ich dopływy. Lasy RDLP w Radomiu położone są w trzech mezoregionach tej krainy położonych w jej południowo-wschodniej części: Równiny Kutnowsko-Błońskiej (4% lasów regionu), Doliny Dolnej Pilicy (1%) oraz Doliny Środkowej Wisły (1% lasów regionu). Mazowsze znajduje się poza zwartym występowaniem świerka, buka i jodły, jednak można te gatunki spotkać w miejscach gdzie sprzyjają temu warunki klimatyczno-siedliskowe. Obecnie stale rośnie udział gatunków liściastych, szczególnie na żyźniejszych siedliskach.

Fauna regionu jest bogata. W Puszczy Świętokrzyskiej i Kozienickiej spotkamy szereg rzadkich owadów, w tym związanych ze starymi, wiekowymi drzewostanami oraz martwym drewnem: zgniotek cynobrowy, pachnica dębowa, jelonek rogacz, a nawet nadobnicę alpejską (Góry Świętokrzyskie). Na śródleśnych łąkach występują m.in. przeplatka aurinia, modraszek telejus czy czerwończyk nieparek. Spotkamy tu też wiele gatunków z rodziny biegaczowatych.

Z płazów i gadów spotkamy niemal wszystkie gatunki. Na uwagę zasługuje występowanie żółwia błotnego w rezerwacie przyrody „Okólny Ług" w Puszczy Kozienickiej oraz „Borowiec" w pobliżu ujścia rzeki Zwoleńki do Wisły.

Wśród ptaków szczególne bogactwo gatunków znajdziemy w lasach położonych w dolinach rzek: szczególnie Wisły, Pilicy i Nidy, Białej Nidy, Czarnej, Krasnej oraz na rozległych bagnach i mokradłach takich jak Krasna, Białe Ługi (Puszcza Świętokrzyska), czy torfowiska Puszczy Kozienickiej. Dużą grupę stanowią wśród nich ptaki środowisk leśnych oraz ekotonowych występujących na skraju lasu i innych ekosystemów. Najcenniejszymi z występujących gatunków ptaków są bocian czarny, bielik, kraska, których stanowiska lęgowe podlegają ochronie strefowej. Na rozległych torfowiskach, łąkach, skrajach lasów świętokrzyskich bytują cietrzewie. W rozległych olsach możliwe jest spotkanie puchacza, a na obszarach sąsiadujących z otwartymi łąkami orlika krzykliwego, puszczyka uralskiego (Góry Świętokrzyskie).

W lasach RDLP w Radomiu stwierdzono wiele gatunków nietoperzy, szczególnie w jaskiniach występujących licznie na terenie świętokrzyskim, ale też gatunków typowo leśnych. Stwierdzono gatunki: borowiec wielki, mroczek posrebrzany, mroczek późny, kilka gatunków nocków.

Z najnowszych badań wynika, że tereny RDLP w Radomiu są jednym z najważniejszych miejsc występowania popielicy w Polsce. Wszystkie rzeki regionu zasiedlone są przez bobry, których liczba stale rośnie.

W rozległych i zwartych lasach Puszczy Świętokrzyskiej i Lasów Iłżeckich bytują wilki - cenny element środowiska naturalnego wymagający szczególnej uwagi i ochrony.


Najnowsze aktualności Najnowsze aktualności

Powrót

Międzynarodowy Dzień Lasów: lasy dla gospodarki i bezpieczeństwa

Międzynarodowy Dzień Lasów: lasy dla gospodarki i bezpieczeństwa

21 marca obchodzimy Międzynarodowy Dzień Lasów. Tegoroczne hasło „Forests and Economies” podkreśla rolę lasów w rozwoju gospodarczym społeczeństw. W Polsce znaczenie to widać w działaniach Lasów Państwowych oraz w funkcjonowaniu silnego sektora przemysłu drzewnego.

Hasłem przewodnim tegorocznych obchodów jest „Forests and Economies” – „Lasy i gospodarka”. Organizacje międzynarodowe zwracają uwagę, że lasy są jednym z fundamentów rozwoju gospodarczego: dostarczają surowców, tworzą miejsca pracy i wspierają rozwój wielu branż.

Międzynarodowy Dzień Lasów obchodzony jest na całym świecie 21 marca. Święto zostało ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2012 r., aby zwiększać świadomość znaczenia wszystkich typów lasów i promować działania na rzecz ich ochrony oraz zrównoważonego użytkowania.

Polskie lasy – ważny zasób przyrodniczy i gospodarczy

Lasy zajmują niemal jedną trzecią powierzchni Polski i pełnią wiele funkcji – przyrodniczych, społecznych i gospodarczych. Są siedliskiem tysięcy gatunków roślin i zwierząt, wpływają na klimat i zasoby wodne, a także stanowią miejsce rekreacji dla milionów osób.

Jednocześnie są źródłem odnawialnego surowca – drewna – który stanowi podstawę funkcjonowania wielu sektorów gospodarki. Współczesna gospodarka leśna w Polsce opiera się na zasadzie wielofunkcyjności, która pozwala łączyć ochronę przyrody z racjonalnym wykorzystaniem zasobów lasu.

Lasy Państwowe – stabilne źródło surowca dla gospodarki

Lasy Państwowe zarządzają około 77 proc. powierzchni lasów w Polsce i odpowiadają za prowadzenie trwale zrównoważonej gospodarki leśnej w imieniu Skarbu Państwa.

Jednym z jej elementów jest pozyskanie drewna, które odbywa się w sposób planowy i kontrolowany. Ilość pozyskiwanego surowca określają plany urządzenia lasu przygotowywane dla każdego nadleśnictwa na okres 10 lat.

Co istotne, w Polsce wykorzystuje się jedynie część przyrastającego drewna – średnio około 70 proc., dzięki czemu zasoby drzewne w lasach stale rosną.

Drewno – fundament przemysłu drzewnego w Polsce

Drewno jest jednym z najważniejszych odnawialnych surowców naturalnych wykorzystywanych w gospodarce. Trafia m.in. do przemysłu meblarskiego, budownictwa, produkcji papieru, płyt drewnopochodnych czy opakowań.

Lasy Państwowe są głównym dostawcą drewna dla polskiej gospodarki, zapewniając ponad 90 proc. surowca wykorzystywanego w kraju.

Dzięki stabilnym dostawom drewna rozwija się w Polsce silny sektor przemysłu drzewnego i meblarskiego, który należy do ważnych gałęzi gospodarki i jest jednym z liderów eksportu.

Przemysł drzewny tworzy tysiące miejsc pracy – zarówno bezpośrednio w zakładach przetwórczych, jak i w firmach usług leśnych czy przedsiębiorstwach transportowych, współpracujących z Lasami Państwowymi.

Co ważne, model gospodarki leśnej w Polsce pozwala łączyć rozwój gospodarczy z ochroną zasobów przyrodniczych, ponieważ drewno jest surowcem odnawialnym, a jego pozyskanie nie przekracza możliwości odtwarzania lasów.

Lasy a bezpieczeństwo państwa

Znaczenie lasów nie ogranicza się jedynie do gospodarki i ochrony przyrody. Rozległe kompleksy leśne pełnią także rolę w systemie bezpieczeństwa państwa.

W historii Polski lasy często stanowiły naturalną osłonę i miejsce schronienia dla ludności cywilnej oraz oddziałów wojskowych czy partyzanckich. Z punktu widzenia współczesnej obronności mogą stanowić naturalną barierę terenową, utrudniać rozpoznanie oraz sprzyjać maskowaniu działań.

Jednocześnie infrastruktura leśna – sieć dróg, systemy obserwacyjne czy zaplecze logistyczne – zwiększa możliwości reagowania w sytuacjach kryzysowych, takich jak klęski żywiołowe czy zagrożenia dla bezpieczeństwa.

Lasy dla gospodarki i przyszłych pokoleń

Międzynarodowy Dzień Lasów przypomina, że lasy są jednym z najcenniejszych zasobów przyrodniczych i gospodarczych. Dostarczają surowców, wspierają rozwój gospodarki, chronią środowisko i poprawiają jakość życia ludzi.

W Polsce ważną rolę w zachowaniu tych wartości odgrywają leśnicy z Lasów Państwowych, którzy prowadzą gospodarkę leśną w taki sposób, aby lasy mogły służyć zarówno współczesnym, jak i przyszłym pokoleniom.