Asset Publisher
Lasy regionu
Jedliny świętokrzyskie (fot. Zbigniew Dąbrowski)
Rozległe torfowiska Puszczy Kozienickiej otoczone borami sosnowymi (fot. Edyta Nowicka)
Buczyna to również często spotykany las w regionie świętokrzyskim (fot. Edyta Nowicka)
Słynne olsy włoszczowskie (fot. Artur Ratusznik)
Starodrzew dębowy (fot. Zbigniew Dąbrowski)
Lasy Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu zajmują 324,5 tys. ha i są bardzo zróżnicowane, podobnie jak lesistość tego terenu. Wiele z nich przetrwało dawne osadnictwo i nadal tworzy zwarte leśne obszary. Puszcza Świętokrzyska i Kozienicka należą do najcenniejszych obszarów przyrodniczych w kraju. Inne wyróżniające się kompleksy leśne to Puszcza Stromiecka, Lasy Iłżeckie oraz lasy Niecki Włoszczowskiej. Pozostałe lasy: okolic Chmielnika, Staszowa, Pińczowa, Jędrzejowa i Grójca są bardziej rozdrobnione, ale także cenne i mające swoją specyfikę.
Średnia lesistość Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu przekracza 26%. Jest bardzo zróżnicowana i waha się od 60% (Puszcza Świętokrzyska) do mniejszej niż 5% (teren Opatowa, Doliny Nidy).
Lasy rosną tu na obszarze ok. 470 tys. ha (powierzchnia leśna stanowiąca lasy państwowe wynosi 324,5 tys. ha). Puszcza Kozienicka i Świętokrzyska należą do niezwykle cennych obszarów przyrodniczych w kraju.
Na północnym-wschodzie na lewo do Wisły rozciąga się Puszcza Kozienicka, będąca niegdyś częścią Puszczy Radomskiej. W centralnej części położona jest Puszcza Świętokrzyska – największy na tym obszarze kompleks lasów sąsiadujący ze Świętokrzyskim Parkiem Narodowym.
Pozostałe lasy – zróżnicowane i także cenne przyrodniczo grupują się w kompleksach leśnych będących częścią Puszczy Stromieckiej, Lasów Iłżeckich oraz położonych na terenie Niecki Włoszczowskiej. Bardziej rozdrobnione są pozostałe lasy: okolic Chmielnika, Staszowa, Pińczowa, Jędrzejowa i Grójca. Są to tereny o silnie rozwiniętym rolnictwie i żyznych glebach, stąd lasy przetrwały w mniejszych kompleksach. Są także cenne: spotkamy tu roślinność kserotermiczną, żyzne lasy bukowe, wąwozy lessowe. Szczególnie cenne w regionie są lasy położone w dolinach rzek Wisły, Pilicy, Czarnej, Krasnej, Nidy, Białej Nidy i ich dopływów.
Wg regionalizacji przyrodniczo-leśnej Polski tereny RDLP w Radomiu leżą w VI Krainie Małopolskiej (94%) oraz IV Krainie Mazowiecko-Podlaskiej (6%).
Kraina Małopolska zajmuje obejmuje swym zasięgiem rozległy i zróżnicowany teren – od Gór Świętokrzyskich poprzez wyżyny, równiny aż do dolin rzek i innych zagłębień terenu, w których utworzyły się torfowiska. Lasy RDLP w Radomiu położone są w czternastu mezoregionach tej krainy: Puszczy Świętokrzyskiej (23% lasów regionu), Równiny Radomsko-Kozienickiej (18%), Gór Świętokrzyskich (15%), Przedgórza Iłżeckiego (11%), Chmielnicko-Staszowskim (10%), Niecki Włoszczowskiej (5%), Piotrkowsko-Opoczyńskiego (4%), Płaskowyżu Jędrzejowskiego (3%), Wyżyny Miechowskiej (2%), Ponidzia (1%), Opatowskim (1%), Wyżyny Zachodniolubelskiej (0,5%), Doliny Nidy, Niziny Nadwiślańskiej (po 0,1%). Można tu spotkać główne gatunki lasotwórcze: sosnę, jodłę, świerk, buk i dąb. W wielu miejscach, szczególnie w borach występujących na siedliskach uboższych dominuje sosna. Tam, gdzie puszcze przetrwały okres dawnego osadnictwa lub gdzie nie uprawiano roli ze względu na górzysty lub bagienny teren mamy do czynienia z naturalnymi drzewostanami o dużym zróżnicowaniu gatunkowym bogatymi w jodłę, buki, klony, wiązy, jesiony i modrzewie. W rejonach wyżyn i gór wraz ze wzrostem wysokości klimat jest chłodniejszy i bardziej wilgotny. Ze względu na wielkość lasów na szczególną uwagę zasługuje Puszcza Świętokrzyska – drugi obszar pod względem największej lesistości w krainie. Warto zaznaczyć, że w mezoregionach Puszczy Świętokrzyskiej oraz Łysogórskim udział jodły przekracza 20%.
Z kolei krajobraz śródleśnych wydm porośniętych sosnowym lasem oraz torfowisk w zagłębieniach terenu pomiędzy nimi (ługów) typowy jest dla Puszczy Kozienickiej. Także w wielu innych miejscach znajdziemy wspaniałe i zróżnicowane lasy.
Kraina Mazowiecko-Podlaska jest najmniej lesistą krainą, co miało przyczyny we wczesnym osadnictwie na tych ziemiach oraz intensywnego wylesiania w dawnych czasach pod uprawy rolne. Kraina zdominowana jest przez równinny krajobraz staroglacjalny: gliny i piaski zwałowe urozmaicone wydmami, torfowiskami i dolinami rzek. Lesistość krainy jest mała i wynosi 22%. Lasy rozmieszczone są nierównomiernie; większe powierzchnie zajmują w środkowej części krainy – w dolinach rzecznych i ich sąsiedztwie. Ważniejszymi rzekami są Wisła i Pilica oraz ich dopływy. Lasy RDLP w Radomiu położone są w trzech mezoregionach tej krainy położonych w jej południowo-wschodniej części: Równiny Kutnowsko-Błońskiej (4% lasów regionu), Doliny Dolnej Pilicy (1%) oraz Doliny Środkowej Wisły (1% lasów regionu). Mazowsze znajduje się poza zwartym występowaniem świerka, buka i jodły, jednak można te gatunki spotkać w miejscach gdzie sprzyjają temu warunki klimatyczno-siedliskowe. Obecnie stale rośnie udział gatunków liściastych, szczególnie na żyźniejszych siedliskach.
Fauna regionu jest bogata. W Puszczy Świętokrzyskiej i Kozienickiej spotkamy szereg rzadkich owadów, w tym związanych ze starymi, wiekowymi drzewostanami oraz martwym drewnem: zgniotek cynobrowy, pachnica dębowa, jelonek rogacz, a nawet nadobnicę alpejską (Góry Świętokrzyskie). Na śródleśnych łąkach występują m.in. przeplatka aurinia, modraszek telejus czy czerwończyk nieparek. Spotkamy tu też wiele gatunków z rodziny biegaczowatych.
Z płazów i gadów spotkamy niemal wszystkie gatunki. Na uwagę zasługuje występowanie żółwia błotnego w rezerwacie przyrody „Okólny Ług" w Puszczy Kozienickiej oraz „Borowiec" w pobliżu ujścia rzeki Zwoleńki do Wisły.
Wśród ptaków szczególne bogactwo gatunków znajdziemy w lasach położonych w dolinach rzek: szczególnie Wisły, Pilicy i Nidy, Białej Nidy, Czarnej, Krasnej oraz na rozległych bagnach i mokradłach takich jak Krasna, Białe Ługi (Puszcza Świętokrzyska), czy torfowiska Puszczy Kozienickiej. Dużą grupę stanowią wśród nich ptaki środowisk leśnych oraz ekotonowych występujących na skraju lasu i innych ekosystemów. Najcenniejszymi z występujących gatunków ptaków są bocian czarny, bielik, kraska, których stanowiska lęgowe podlegają ochronie strefowej. Na rozległych torfowiskach, łąkach, skrajach lasów świętokrzyskich bytują cietrzewie. W rozległych olsach możliwe jest spotkanie puchacza, a na obszarach sąsiadujących z otwartymi łąkami orlika krzykliwego, puszczyka uralskiego (Góry Świętokrzyskie).
W lasach RDLP w Radomiu stwierdzono wiele gatunków nietoperzy, szczególnie w jaskiniach występujących licznie na terenie świętokrzyskim, ale też gatunków typowo leśnych. Stwierdzono gatunki: borowiec wielki, mroczek posrebrzany, mroczek późny, kilka gatunków nocków.
Z najnowszych badań wynika, że tereny RDLP w Radomiu są jednym z najważniejszych miejsc występowania popielicy w Polsce. Wszystkie rzeki regionu zasiedlone są przez bobry, których liczba stale rośnie.
W rozległych i zwartych lasach Puszczy Świętokrzyskiej i Lasów Iłżeckich bytują wilki - cenny element środowiska naturalnego wymagający szczególnej uwagi i ochrony.
Asset Publisher
"Sadzimy razem z naturą" i Międzynarodowy Dzień Lasów – inwestycja w przyszłość, gospodarkę i bezpieczeństwo
"Sadzimy razem z naturą" i Międzynarodowy Dzień Lasów – inwestycja w przyszłość, gospodarkę i bezpieczeństwo
W Celestynowie zainaugurowano ogólnopolską akcję „Sadzimy razem z naturą”, która symbolicznie wpisuje się w obchody przypadającego 21 marca Międzynarodowego Dnia Lasów. Tegoroczne hasło „Lasy i gospodarka” podkreśla znaczenie lasów nie tylko dla środowiska, ale również dla rozwoju gospodarczego i bezpieczeństwa kraju.
Wiosna to najważniejszy okres odnowień w polskich lasach. To właśnie teraz leśnicy prowadzą intensywne prace związane z sadzeniem drzew oraz wspieraniem naturalnych procesów odnowieniowych. Warunki przyrodnicze – wilgotna gleba i umiarkowane temperatury – sprzyjają ukorzenianiu się młodych sadzonek i ich dalszemu rozwojowi.
Odnowienia lasu nie są przypadkowe. Każde działanie opiera się na szczegółowych planach urządzenia lasu oraz wiedzy dotyczącej siedlisk. Dobór odpowiednich gatunków ma kluczowe znaczenie dla trwałości i odporności drzewostanów. W praktyce oznacza to m.in. zwiększanie udziału gatunków liściastych oraz tworzenie lasów mieszanych, które lepiej radzą sobie ze skutkami zmian klimatu, suszami i presją szkodników.
– Dziś nie tylko sadzimy drzewa – kształtujemy przyszłość polskich lasów. To, jak odnawiamy las teraz, zdecyduje o jego odporności na zmiany klimatu w kolejnych dekadach – powiedział Cezary Świstak zastępca dyrektora generalnego Lasów Państwowych.
Coraz większą rolę w Polsce odgrywają również odnowienia naturalne. Już nawet do 20% powierzchni lasów odnawia się dzięki naturalnemu wysiewowi nasion. Drzewa powstałe w ten sposób są najlepiej przystosowane do lokalnych warunków, co zwiększa ich odporność i stabilność całych ekosystemów.
Jednocześnie w wielu miejscach – szczególnie po klęskach żywiołowych lub tam, gdzie brakuje drzew nasiennych – konieczne jest sadzenie. Każdego roku w szkółkach leśnych produkuje się około 700 milionów sadzonek, które trafiają do lasów w całym kraju.
– Las nie znika – las się odnawia. W każdym miejscu, gdzie pozyskujemy drewno, pojawia się nowe pokolenie drzew. Ta ciągłość jest fundamentem naszej gospodarki leśnej od ponad 100 lat – zaznaczają przedstawiciele Lasów Państwowych.
Lasy w Polsce zajmują dziś niemal 30% powierzchni kraju – to znaczący wzrost w porównaniu do 21% po II wojnie światowej. Pełnią one wiele funkcji: są siedliskiem różnorodnych gatunków, regulują klimat i gospodarkę wodną, a także stanowią przestrzeń wypoczynku dla społeczeństwa.
Równocześnie lasy są filarem gospodarki. Drewno – odnawialny surowiec – stanowi podstawę funkcjonowania wielu branż, w tym przemysłu meblarskiego, budownictwa czy produkcji papieru. Stabilne dostawy surowca wspierają rozwój sektora drzewnego, który tworzy tysiące miejsc pracy i jest jednym z ważnych obszarów polskiego eksportu.
Znaczenie lasów wykracza jednak poza środowisko i gospodarkę. Kompleksy leśne odgrywają również rolę w systemie bezpieczeństwa państwa – stanowią naturalne bariery terenowe, wspierają działania logistyczne oraz zwiększają możliwości reagowania w sytuacjach kryzysowych.
– Różnorodny las to bezpieczny las – zarówno w kontekście przyrodniczym jak i w perspektywie adaptacji lasu do zmieniającego się klimatu – podkreśla dr inż. Michał Orzechowski Prodziekan Wydziału Leśnego SGGW w Warszawie.
Współczesne leśnictwo opiera się na łączeniu wiedzy naukowej, doświadczenia i naturalnych procesów. Leśnicy działają w perspektywie dziesięcioleci, mając świadomość, że efekty dzisiejszych decyzji będą widoczne dopiero dla przyszłych pokoleń.
Międzynarodowy Dzień Lasów przypomina, że lasy są wspólnym dobrem wszystkich Polaków – dostępnym, odnawialnym i wymagającym odpowiedzialnego zarządzania.
– Sadzimy razem z naturą - To inwestycja w przyszłość nas wszystkich – podsumowują leśnicy.
Zapraszamy do wspólnego działania – bo przyszłość lasów zaczyna się dziś.
