Rezerwaty przyrody

Rezerwaty to wydzielone obszary o szczególnych wartościach przyrodniczych, zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym. Ogranicza się tam gospodarkę leśną. Spośród 1441 rezerwatów, które mamy obecnie w Polsce, 671 to rezerwaty leśne o łącznej powierzchni ponad 61 tys. ha. Rezerwaty stanowią 1,6 proc. powierzchni lasów zarządzanych przez LP.

Parki krajobrazowe

Parki krajobrazowe tworzy się na terenach o wyjątkowych walorach przyrodniczych i estetyczno-krajobrazowych. Mamy ich w Polsce 125. Zajmują 2,5 mln ha, z czego blisko 1,3 mln ha to lasy.

Obszary chronionego krajobrazu

Obszary chronionego krajobrazu to tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych.

Obszary Natura 2000

Celem działania europejskiej sieci obszarów chronionych Natura 2000 jest powstrzymanie wymierania zagrożonych roślin i zwierząt oraz ochrona różnorodności biologicznej na terenie Europy. Do wdrożenia sieci zobowiązane są wszystkie kraje Wspólnoty.

Pomniki przyrody

Pomniki przyrody to zwykle pojedyncze okazy przyrody ożywionej bądź nieożywionej. Najczęściej występującymi w lasach pomnikami przyrody są najstarsze i największe drzewa. W 2012 r. mieliśmy ich w całej Polsce już prawie 11 tys., z czego 8,5 tys. stanowiły właśnie drzewa.

Użytki ekologiczne

Użytki ekologiczne to zwykle obiekty o niewielkiej powierzchni – małe oczka wodne, śródpolne kępy drzew i krzewów, torfowiska, bagna i wydmy. To pozostałości ekosystemów, mające znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej. Obecnie mamy ich w Polsce ponad 9 tys. na powierzchni prawie 30 tys. ha.

Ochrona gatunkowa

Ochrona gatunkowa dotyczy najcenniejszych, unikatowych i rzadkich przedstawicieli flory i fauny. W Polsce ochroną ścisłą objętych jest 584 gatunków roślin, 90 gatunków grzybów i 732 gatunków zwierząt. 65 proc. gatunków dzikiej flory i fauny Polski to gatunki leśne.

Stanowisko dokumentacyjne

Stanowiska dokumentacyjne to ważne pod względem naukowym i dydaktycznym obszary występowania formacji geologicznych, nagromadzeń skamieniałości lub tworów mineralnych, jaskinie lub schroniska podskalne oraz fragmenty eksploatowanych lub nieczynnych wyrobisk powierzchniowych i podziemnych. Tą indywidualną formą ochrony przyrody mogą być również objęte miejsca występowania kopalnych szczątków roślin i zwierząt.

Asset Publisher Asset Publisher

Zurück

Dzień Ziemi 2026: nasza moc dla lasów i planety

Dzień Ziemi 2026: nasza moc dla lasów i planety

22 kwietnia obchodzimy Dzień Ziemi, w tym roku pod hasłem „Our Power, Our Planet – nasza moc, nasza planeta”. To święto wspólnej odpowiedzialności za środowisko i dowód, że codzienne działania – także leśników – realnie wpływają na przyszłość Ziemi.

Początkowo Dzień Ziemi był oddolną inicjatywą. 22 kwietnia 1970 r. 20 mln Amerykanów - wówczas 10 proc. populacji Stanów Zjednoczonych - wyszło na ulice, aby zaprotestować przeciwko ignorancji środowiskowej i domagać się nowej drogi dla planety. 

Dzień Ziemi – skąd się wziął ten dzień?

Ten dzień uznawany jest za jedno z największych wydarzeń obywatelskich na świecie. Rozpoczął falę działań, w tym przyjęcie przełomowych na tamten moment przepisów dotyczących ochrony środowiska w USA. W odpowiedzi na to wydarzenie powstały ustawy o czystym powietrzu, czystej wodzie i zagrożonych gatunkach. Powołano także Agencję Ochrony Środowiska (EPA). Później wiele krajów przyjęło podobne przepisy.

Nieco wcześniej, na konferencji UNESCO w 1969 r. wystąpił John McConnel z ideą obchodzonego na całym świecie Dnia Ziemi. Ideę poparł sekretarz generalny ONZ, U Thant. 26 lutego 1971 r. podpisał proklamację, w której wyznaczył równonoc wiosenną jako moment, w którym Narody Zjednoczone obchodzą Dzień Ziemi - 20 albo 21 marca. W 2009 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ ustanowiło nową datę - 22 kwietnia.

Hasło Dnia Ziemi 2026: „Our Power, Our Planet”

Tegoroczne hasło Dnia Ziemi – „Our Power, Our Planet” (nasza moc, nasza planeta) – podkreśla, że prawdziwa zmiana rodzi się z siły wspólnoty, codziennych decyzji i odpowiedzialnego zarządzania zasobami przyrody. Organizatorzy zwracają uwagę, że ochrona klimatu, lasów, wody i bioróżnorodności nie zależy wyłącznie od globalnych decyzji, lecz od działań podejmowanych lokalnie.

Lasy Państwowe a przesłanie Dnia Ziemi

Idee Dnia Ziemi od lat znajdują odzwierciedlenie w pracy leśników. Zrównoważona gospodarka leśna opiera się na zasadzie odnawialności lasów, ochrony różnorodności biologicznej i odpowiedzialności międzypokoleniowej, co bezpośrednio wpisuje się w przesłanie „Naszej mocy dla planety”.

Wiele z naszych działań ma bezpośredni wpływ na ograniczenie skutków zmian klimatu w Polsce – zarówno pod kątem adaptacji lasów, jak i zatrzymywania wody w lesie czy ochrony przeciwpożarowej. Zmieniający się klimat wpływa na wszystkie komponenty lasu i leśnicy wychodzą naprzeciw oczekiwaniom przyrodniczym, społecznym i produkcyjnym w świetle zachodzących zmian.

Efektem prac realizowanych w ramach trwale zrównoważonej gospodarki leśnej jest wzrost udziału powierzchni lasów od 1945 r. z 21 proc. do 29,6 proc. Sadzonki, służące do odnowienia lasów, powstają w szkółkach prowadzonych przez nadleśnictwa. Co roku rośnie tam ok. 700 mln sadzonek w 360 szkółkach. Około 500 mln z tej puli jest sadzonych na gruntach zarządzanych przez Lasy Państwowe. 

Co ważne, zmieniany jest także skład gatunkowy lasów, czyli są one przebudowywane zgodnie z siedliskiem. Leśnicy, myśląc perspektywicznie, biorą pod uwagę prognozy naukowców dotyczące zmian, jakie zajdą w środowisku w ciągu kilkudziesięciu najbliższych lat.

Lasy mają coraz bardziej zróżnicowaną strukturę wiekową i gatunkową. Według danych GUS obecnie drzew liściastych w polskich lasach jest ok. 31 proc. W 1945 r. było ich zaledwie 13 proc., natomiast drzew gatunków iglastych było 87 proc. Wśród sadzonek obecnie niemal 60 proc. stanowią gatunki liściaste. Udział sosny od lat 50. ubiegłego wieku spada na rzecz wzrostu m.in. dębu. 

Dzień Ziemi – co możesz zrobić

Dzień Ziemi to dobry moment, by przypomnieć sobie, że nawet drobne codzienne decyzje mają znaczenie. EarthDay.org zachęca do działań prostych, lecz realnie wpływających na środowisko:

  • ograniczaj zużycie plastiku - wybieraj torby i butelki wielorazowe,
  • oszczędzaj energię i wodę – wyłączaj światło, skracaj czas kąpieli,
  • wybieraj transport zbiorowy zamiast samochodu, a najlepiej poruszaj się pieszo lub rowerem
  • sadź drzewa i rośliny przyjazne zapylaczom lub dbaj o zieleń wokół siebie,
  • sprzątaj swoje otoczenie – las, park lub najbliższą okolicę,
  • ogranicz marnowanie żywności i wybieraj produkty lokalne,
  • ucz się i dziel wiedzą o ochronie środowiska z innymi.

Jak podkreślają organizatorzy Dnia Ziemi, małe działania podejmowane wspólnie mają wielką moc – a troska o planetę nie kończy się jednego dnia w roku.