16 marca na terenie nadleśnictw RDLP w Radomiu rozpoczęła się akcja bezpośrednia w ochronie przeciwpożarowej lasów. Realizowana jest również kampania społeczna „Stop pożarom traw”, której partnerem są Lasy Państwowe. System ochrony przeciwpożarowej lasów jest w pełnej gotowości.

Pomimo tegorocznej śnieżnej zimy zaranie wiosny to nadal trudny czas w ochronie przeciwpożarowej lasów. Wystarczyło kilka cieplejszych i słonecznych dni z wiatrem, by trawy i pokrywa runa w lesie i na terenach przyległych, zrobiły się jeszcze bardziej suche, a w konsekwencji by zagrożenie pożarami wzrosło. W tym roku na terenie nadleśnictw RDLP ugaszono już 5 pożarów lasu.

Ogromnym zagrożeniem o tej porze roku są przede wszystkim pożary traw. Przedwiośnie to czas, gdy nie ma jeszcze roślinności zielnej, są natomiast suche trawy i inne rośliny. To stwarza dogodne warunki dla rozprzestrzeniającego się ognia. Nielegalne wypalanie traw przez niektórych właścicieli łąk i nieużytków może doprowadzić do bardzo poważnego pożaru, który swoim zasięgiem obejmie także pobliski las. Dlatego leśnicy i współpracujący z nimi strażacy są w pełnej gotowości i nieustannie apelują o przestrzeganie przepisów, rozsądek i ostrożne obchodzenie się z ogniem.

W ubiegłym roku na terenie 23 nadleśnictw RDLP w Radomiu miało miejsce 159 pożarów o łącznej powierzchni 33,38 ha. W leśnych statystykach odnotowano także 10 pożarów lasów niepaństwowych, zagrażających lasom państwowym, o łącznej powierzchni 4,70 ha.

W poszczególnych miesiącach liczba pożarów kształtowała się następująco: marzec – 19 pożarów, kwiecień – 30 pożarów, maj – 18 pożarów, czerwiec – 10 pożarów, lipiec – 25 pożarów, sierpień – 50 pożarów, wrzesień – 7 pożarów. Akcja działań bezpośrednich w ochronie przeciwpożarowej w 2025 roku zakończyła się 15 października.

Najwięcej pożarów odnotowano w nadleśnictwach: Barycz (20), Stąporków (18), Dobieszyn (16) i Skarżysko (15).

Dzięki sprawnemu systemowi ochrony przeciwpożarowej lasów i znacznemu zaangażowaniu sił i środków średnia wielkość powierzchni pożaru wyniosła 0,21 ha.

Każdy pożar to jednak strata, nie tylko finansowa, ale też ogromna szkoda dla środowiska naturalnego – giną zwierzęta i inne organizmy, niszczone jest ich miejsce bytowania. Pożar to także zagrożenie dla ludzi przebywających w lesie oraz ogromny wysiłek służb biorących udział w akcji gaśniczej.

Kolejne lata pokazują, że wśród przyczyn pożarów niestety nadal przeważają podpalenia – to 65% zdarzeń, pozostałe mają przyczyny nieznane (21%), użycie ognia i wypalanie roślin oraz zaniedbanie (5%), rekreacja (3%), papierosy (2%), urządzenia związane z energią elektryczną i funkcjonowaniem linii kolejowych (2%), powtórny zapłon (2%).

W ochronie przeciwpożarowej niezwykle istotna jest współpraca z jednostkami państwowej i ochotniczej straży pożarnej oraz z policją. Straż leśna również wśród swoich zadań realizuje zwalczanie szkodnictwa związanego z nieprzestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych. Używanie otwartego ognia na terenie lasu, jak również w odległości do 100 m od niego, poza miejscami wyznaczonymi jest zabronione. Straż leśna zwraca też uwagę na działania mogące mieć wpływ na rozprzestrzenianie pożarów tj. utrudnianie prowadzenia działań ratowniczych lub ewakuacji (np. przez tarasowanie pojazdami dróg przeciwpożarowych).

W tym roku ochrona przeciwpożarowa lasów będzie kosztowała nadleśnictwa RDLP w Radomiu 9 mln zł. System ochrony przeciwpożarowej obejmuje utrzymanie 49 dostrzegalni przeciwpożarowych z obserwatorami lub kamerami, 22 punkty alarmowo-dyspozycyjne (służą do lokalizowania pożarów i koordynowania akcji gaśniczej), 8 automatycznych stacji meteorologicznych (są wyposażone w aparaturę do badania wilgotności ściółki, powietrza i określania stopnia pożarowego w lasach), samoloty do gaszenia pożarów (będące w stałej gotowości w bazie lotniczej w Piastowie k. Radomia i Masłowie k. Kielc), samochody patrolowo-gaśnicze (22), punkty czerpania wody – zbiorniki wodne i hydranty (735), utrzymanie dróg przeciwpożarowych, tablice informacyjne i ostrzegawcze, pasy przeciwpożarowe chroniące tereny leśne przed pożarami i koszty dogaszania pożarów. Istotnym elementem systemu ochrony ppoż. jest łączność.

Ogromne znaczenie w ochronie przeciwpożarowej lasów, niejednokrotnie decydujące o ugaszeniu pożaru mają samoloty gaśnicze, które biorą udział nie tylko w gaszeniu pożarów lasów, ale też często nieużytków zagrażających terenom leśnym.

System ochrony przeciwpożarowej Lasów Państwowych stale jest udoskonalany. W 2026 r. kontynuowane będą prace związane z realizacją „Koncepcji modernizacji sieci obserwacji naziemnej do celów ppoż. w RDLP Radom” oraz projektem „Rozwój łączności w Lasach Państwowych – modernizacja sieci radiokomunikacji ruchomej lądowej”. Realizowany będzie też projekt ze środków unijnych „Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – zapobieganie, przeciwdziałanie oraz ograniczanie skutków zagrożeń związanych z pożarami lasów”, w ramach którego zakupionych zostanie 7 nowych samochodów patrolowo-gaśniczych. Wobec zagrożeń związanych ze skutkami zmian klimatu ochrona przeciwpożarowa lasów to jeden z priorytetów działalności leśników.

Leśnicy współpracują w ochronie przeciwpożarowej lasów i zapobieganiu pożarom traw i nieużytków ze strażą pożarną i innymi służbami. Wspierają turnieje wiedzy dotyczącej ochrony przeciwpożarowej. Lasy Państwowe są partnerem kampanii społecznej „Stop pożarom traw” https://www.gov.pl/web/kwpsp-warszawa/stop-pozarom-traw.